غذاهای تند فقط باعث ایجاد احساس سوزش در دهان نمی شوند؛ ترکیبات موجود در فلفل می توانند مستقیما با سیستم عصبی مرتبط با درد تعامل داشته باشند. یکی از مهم ترین این ترکیبات، «کاپسایسین» است که گیرنده های خاصی در سلول های عصبی حسی را فعال می کند و احساس گرما و سوزش ایجاد می کند.
پژوهش های جدید نشان داده اند که این تحریک ممکن است به شکل موقت نحوه پردازش و ارزیابی درد در مغز را تغییر دهد. با این حال، این موضوع با افزایش واقعی آستانه تحمل درد تفاوت دارد و هنوز نمی توان گفت که خوردن غذای تند، به طور کلی انسان را در برابر درد مقاوم تر می کند.
پژوهش جدید درباره تأثیر غذای تند بر درد چه می گوید؟
مطالعه ای که در سال 2026 در مجله Physiology & Behavior منتشر شد، یکی از پژوهش های جدیدی است که به طور مستقیم این موضوع را بررسی کرده است. پژوهشگران می خواستند بدانند آیا تحریک تند دهان می تواند نحوه درک درد حرارتی را در قسمت دیگری از بدن تغییر دهد یا خیر.
در این پژوهش، 48 فرد بزرگسال سالم در دو جلسه آزمایشگاهی شرکت کردند. در یک جلسه، آنها به مدت پنج دقیقه یک قطعه ژلاتین حاوی فلفل را در دهان نگه داشتند و در جلسه دیگر ژلاتین بدون ماده تند دریافت کردند. سپس با استفاده از پالس های لیزری، محرک های حرارتی با شدت بالا و پایین روی دست آنها ایجاد شد و شرکت کنندگان شدت و ناخوشایند بودن درد را ارزیابی کردند.
نتایج نشان داد:
- پس از تحریک تند، درد ناشی از محرک های حرارتی شدید، هم از نظر شدت و هم از نظر ناخوشایند بودن، کمتر ارزیابی شد.
- در مورد محرک های حرارتی خفیف، تفاوت قابل توجهی مشاهده نشد.
- افرادی که به طور معمول علاقه بیشتری به غذاهای تند داشتند، در ارزیابی های مربوط به درد، حساسیت و ترس کمتری از درد نشان دادند.
- با این حال، پژوهش نتوانست ثابت کند که مصرف غذاهای تند مستقیما باعث افزایش تحمل درد می شود.
چرا کاپسایسین می تواند احساس درد را تغییر دهد؟
کاپسایسین همان ماده ای است که باعث ایجاد تندی و احساس سوزش در فلفل چیلی می شود. این ماده گیرنده ای به نام TRPV1 را فعال می کند؛ گیرنده ای که در پایانه های عصبی حسی مرتبط با تشخیص گرما و محرک های دردناک وجود دارد.
نکته جالب این است که کاپسایسین در ابتدا می تواند احساس سوزش و درد ایجاد کند، اما تحریک مداوم یا استفاده از آن در شرایط خاص می تواند حساسیت مسیرهای درد را کاهش دهد. همین ویژگی باعث شده است که کاپسایسین علاوه بر نقش غذایی، در پژوهش های مربوط به درد و حتی برخی درمان های موضعی درد نیز مورد استفاده قرار گیرد.
برخی مکانیسم های احتمالی عبارتند از:
- فعال شدن گیرنده TRPV1: کاپسایسین این گیرنده را در نورون های حسی فعال می کند و احساس گرما و سوزش به وجود می آورد.
- کاهش حساسیت پس از تحریک: تحریک کاپسایسین می تواند در شرایط خاص باعث کاهش پاسخ برخی پایانه های عصبی به محرک های بعدی شود.
- فعال شدن سیستم های تعدیل درد: سیستم عصبی بدن دارای مسیرهایی است که می توانند شدت پردازش پیام های درد را کاهش یا افزایش دهند.
- تغییر توجه به محرک های حسی: احساس شدید سوزش در دهان می تواند منابع توجه را به سمت خود جلب کند و در نتیجه ارزیابی یک محرک دردناک دیگر را تغییر دهد.
آیا اندورفین ها در کاهش درد ناشی از غذای تند نقش دارند؟
یکی از توضیحاتی که درباره ارتباط غذای تند و احساس درد مطرح شده، نقش سیستم مواد شبه افیونی درون بدن است. اندورفین ها و سایر مواد شبه افیونی درون زا بخشی از سیستم طبیعی تعدیل درد هستند و می توانند نحوه پردازش و تجربه درد را تحت تأثیر قرار دهند.
با این حال، نباید این موضوع را بیش از اندازه ساده کرد و گفت «فلفل باعث ترشح اندورفین می شود و بنابراین درد را از بین می برد». تجربه درد حاصل تعامل پیچیده پیام های عصبی، وضعیت هیجانی، توجه، انتظار و سیستم های مهاری مغز است. پژوهش های علوم اعصاب نیز نشان می دهند که سیستم های شبه افیونی درون زا می توانند به ویژه بر جنبه ناخوشایند تجربه درد اثر بگذارند.
بنابراین، کاهش احساس درد پس از مصرف ماده تند احتمالا نتیجه یک مکانیسم واحد نیست و ممکن است چندین فرآیند عصبی همزمان در آن نقش داشته باشند.
علاقه به غذای تند چه ارتباطی با حساسیت به درد دارد؟
جالب ترین بخش این پژوهش فقط مربوط به مصرف کوتاه مدت فلفل نبود. محققان عادت های غذایی شرکت کنندگان را نیز بررسی کردند تا ببینند آیا علاقه همیشگی به غذاهای تند با ویژگی های مرتبط با درد ارتباط دارد یا خیر.
نتایج نشان داد افرادی که تمایل بیشتری به غذاهای تند داشتند، معمولا حساسیت و ترس کمتری نسبت به درد گزارش می کردند. این یافته می تواند نشان دهنده وجود ارتباط میان تجربه تندی، ویژگی های فردی و نحوه پردازش درد باشد.
با این حال، این رابطه به هیچ وجه به معنای رابطه علت و معلولی نیست. ممکن است افرادی که از ابتدا حساسیت کمتری به درد دارند، بیشتر به غذاهای تند علاقه داشته باشند. از طرف دیگر، تجربه مکرر محرک های تند نیز ممکن است در طول زمان نحوه پاسخ فرد به این احساسات را تغییر دهد. برای تعیین اینکه کدام توضیح درست است، مطالعات بزرگ تر و طولانی مدت تری مورد نیاز است.
چرا هنوز نمی توان گفت غذای تند تحمل درد را افزایش می دهد؟
نتایج مطالعه جدید امیدوارکننده و جالب هستند، اما محدودیت هایی دارند. مهم ترین محدودیت این است که تنها 48 فرد سالم در پژوهش شرکت کردند و آزمایش ها در محیط کنترل شده آزمایشگاهی انجام شدند.
علاوه بر این، پژوهش بیشتر درباره نحوه ادراک یک نوع درد مشخص یعنی درد ناشی از گرما بود. تجربه درد در زندگی واقعی بسیار پیچیده تر است و عواملی مانند اضطراب، انتظار فرد از درد، وضعیت روانی، تجربه های قبلی و شرایط جسمی می توانند بر آن اثر بگذارند.
به همین دلیل، یافته های فعلی را بهتر است این طور تفسیر کنیم:
- غذای تند ممکن است به طور موقت درک بعضی دردهای شدید حرارتی را کاهش دهد.
- کاپسایسین می تواند مسیرهای عصبی مرتبط با درد را تحت تأثیر قرار دهد.
- علاقه به غذاهای تند با حساسیت کمتر به درد ارتباط نشان داده است.
- هنوز مشخص نیست این رابطه علت و معلولی است یا خیر.
- شواهد کافی برای استفاده از غذای تند به عنوان درمان دردهای مزمن یا آسیب های جسمی وجود ندارد.
جمع بندی
رابطه میان غذای تند و درد، برخلاف تصور ساده «فلفل باعث افزایش تحمل درد می شود»، پیچیده تر است. پژوهش جدید سال 2026 نشان می دهد تحریک دهان با ماده تند می تواند در شرایط آزمایشگاهی، درک و ناخوشایند بودن درد حرارتی شدید را کاهش دهد؛ اما این اثر برای دردهای خفیف مشاهده نشد و نمی توان آن را به تمام انواع درد تعمیم داد.
کاپسایسین با فعال کردن گیرنده TRPV1، مسیرهای حسی مرتبط با گرما و درد را تحریک می کند و در شرایط خاص می تواند به تعدیل پاسخ های درد نیز منجر شود. با این حال، هنوز برای مشخص شدن سازوکار دقیق این پدیده و اینکه آیا مصرف منظم غذاهای تند می تواند در بلندمدت بر حساسیت به درد اثر بگذارد، به پژوهش های بیشتری نیاز است.
