با شروع فصل گرما، اختلاف نظر بر سر روشن یا خاموش بودن کولر دوباره در خانه ها و محیط های کاری آغاز میشود. بعضی افراد معتقدند نشستن مقابل باد سرد کولر مستقیما باعث سرماخوردگی میشود، در حالی که گروهی دیگر هیچ ارتباطی میان این دو نمی بینند. از نظر پزشکی، سرماخوردگی یک عفونت ویروسی دستگاه تنفسی است و بدون ورود ویروس به بدن ایجاد نمیشود. با این حال، هوای خشک، تغییر شدید دما و آلودگی فیلتر کولر میتوانند علائمی شبیه سرماخوردگی ایجاد کنند یا زمینه تحریک دستگاه تنفسی را افزایش دهند.
آیا باد کولر باعث سرماخوردگی می شود؟
سرماخوردگی در اثر فعالیت ویروس های تنفسی ایجاد میشود و وزش باد سرد به تنهایی نمیتواند ویروس تولید کند. بیش از ۲۰۰ نوع ویروس ممکن است علائم سرماخوردگی ایجاد کنند که راینوویروس ها از شایع ترین آنها هستند. این ویروس ها معمولا از طریق قطرات تنفسی، ذرات معلق در هوا یا تماس دست آلوده با چشم، بینی و دهان منتقل میشوند.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا اعلام کرده است که افراد در هر زمانی از سال، از جمله تابستان، ممکن است به سرماخوردگی مبتلا شوند. بنابراین این تصور که ویروس های سرماخوردگی فقط در هوای سرد فعال هستند، پایه علمی ندارد. هوای گرم تابستان نیز مانع گردش کامل ویروس های تنفسی نمیشود.
کولر ممکن است بینی یا گلو را خشک کند و احساس گرفتگی، سوزش گلو، سرفه یا آبریزش بینی به وجود آورد، اما این علائم همیشه به معنای عفونت ویروسی نیستند. برای ابتلا به سرماخوردگی، فرد باید در معرض یکی از ویروس های عامل بیماری قرار گرفته باشد.
پس چرا بعضی افراد بعد از نشستن زیر کولر بیمار می شوند؟
احساس ناخوشی پس از قرار گرفتن مقابل باد کولر میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. سرمای مستقیم، خشکی هوا یا تغییر ناگهانی دمای محیط ممکن است مخاط بینی و گلو را تحریک کند. این شرایط میتواند با علائمی مانند خشکی گلو، سرفه، گرفتگی بینی یا احساس درد در ناحیه صورت همراه باشد و فرد تصور کند که سرما خورده است.
کولرهای گازی معمولا بخشی از رطوبت هوا را کاهش میدهند. هوای خشک میتواند سطح داخلی بینی و گلو را خشک و حساس کند. بر اساس اطلاعات مایو کلینیک، خشکی هوای داخل ساختمان یکی از عواملی است که میتواند باعث زبری، تحریک و درد گلو شود. گرد و غبار، گرده گیاهان و کپک موجود در هوا نیز ممکن است علائم تنفسی را تشدید کنند.
قرار گرفتن طولانی مدت در مسیر مستقیم باد سرد همچنین میتواند سبب انقباض عضلات گردن، شانه یا کمر شود. بنابراین ممکن است فرد بعد از چند ساعت حضور زیر کولر با خشکی گلو، سردرد یا درد عضلانی روبرو شود، بدون اینکه به یک عفونت ویروسی مبتلا شده باشد.
تفاوت سرماخوردگی با حساسیت ناشی از کولر
آلرژی و سرماخوردگی علائم مشترکی دارند و همین شباهت باعث میشود بسیاری از افراد این دو وضعیت را با یکدیگر اشتباه بگیرند. عطسه، گرفتگی بینی و آبریزش از نشانه هایی هستند که هم در سرماخوردگی و هم در حساسیت دیده میشوند. با این حال، علت، زمان شروع و مدت ادامه علائم در این دو حالت متفاوت است.
سرماخوردگی معمولا به تدریج و طی دو تا سه روز آغاز میشود و ممکن است با گلو درد، سرفه، احساس خستگی، تب خفیف یا درد عضلانی همراه باشد. البته همه افراد مبتلا به سرماخوردگی تب یا بدن درد ندارند. علائم آلرژی اغلب کمی پس از تماس با ماده حساسیت زا شروع میشوند و خارش چشم، بینی یا گلو در آلرژی شایع تر است. آلرژی معمولا باعث تب نمیشود.
اگر علائم فقط هنگام روشن بودن کولر یا حضور در یک اتاق خاص ظاهر میشوند و پس از خروج از محیط کاهش پیدا میکنند، احتمال حساسیت به گرد و غبار، کپک یا مواد موجود در فیلتر کولر بیشتر است. در مقابل، ادامه پیدا کردن علائم در محیط های مختلف، همراه با گلو درد و احساس بیماری عمومی، میتواند بیشتر با عفونت ویروسی سازگار باشد.
کولر کثیف چگونه علائم تنفسی را تشدید می کند؟
خود دستگاه کولر عامل سرماخوردگی نیست، اما اگر به درستی نظافت و سرویس نشود، میتواند گرد و غبار، کپک، گرده گیاهان و سایر ذرات محرک را در فضای خانه پخش کند. این آلودگی ها به ویژه برای افراد مبتلا به آسم، حساسیت فصلی یا بیماری های مزمن تنفسی مشکل ساز هستند.
آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا، کپک، گرده گیاهان، مایت های گرد و غبار، شوره حیوانات، باکتری ها و ویروس ها را از جمله آلاینده های زیستی هوای داخل ساختمان معرفی میکند. پخش شدن این ذرات در محیط میتواند موجب عطسه، آبریزش بینی، سرفه، خس خس سینه یا تحریک چشم ها شود.
در کولرهای آبی، پوشال های مرطوب و بخش های داخلی دستگاه باید به صورت منظم بررسی و تمیز شوند. باقی ماندن رطوبت و آلودگی ممکن است زمینه رشد کپک یا تجمع ذرات را فراهم کند. در سیستم های تهویه و کولرهای گازی نیز تعویض یا شستشوی فیلتر طبق دستور سازنده اهمیت زیادی دارد. فیلتر میتواند بخشی از ذرات را جذب کند، اما وجود کپک یا رطوبت در ساختمان تنها با تعویض فیلتر برطرف نمیشود و منبع رطوبت نیز باید اصلاح شود.
چگونه بدون ایجاد علائم تنفسی از کولر استفاده کنیم؟
استفاده درست از کولر میتواند دمای محیط را قابل تحمل کند، بدون اینکه باعث خشکی شدید یا تحریک دستگاه تنفسی شود. مهم ترین اصل، جلوگیری از برخورد طولانی مدت باد مستقیم با صورت و بدن و همچنین حفظ کیفیت مناسب هوای داخل ساختمان است.
- دمای کولر را بیش از حد پایین تنظیم نکنید و اختلاف دمای داخل و بیرون را متعادل نگه دارید.
- تخت خواب، میز کار یا محل نشستن را مستقیما مقابل مسیر باد قرار ندهید.
- فیلتر کولر گازی را طبق برنامه توصیه شده تمیز یا تعویض کنید.
- پوشال، مخزن و مسیر آب کولر آبی را مرتب بررسی و پاکسازی کنید.
- در صورت خشکی شدید هوا، از دستگاه بخور سرد تمیز یا روش های مناسب تنظیم رطوبت استفاده کنید.
- زمانی که کیفیت هوای بیرون مناسب است، برای مدت کوتاهی تهویه طبیعی ایجاد کنید.
- آب کافی بنوشید تا خشکی دهان و گلو کاهش پیدا کند.
- در صورت مشاهده کپک یا بوی نم، منبع رطوبت را پیدا و برطرف کنید.
درمان سرماخوردگی تابستانی چگونه است؟
سرماخوردگی تابستانی از نظر علت و درمان تفاوت اساسی با سرماخوردگی زمستانی ندارد. بیشتر موارد خفیف هستند و با استراحت، نوشیدن مایعات و مراقبت های ساده در خانه بهبود پیدا میکنند. مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک برای سرماخوردگی ویروسی مفید نیست و میتواند به افزایش مقاومت میکروبی منجر شود.
استراحت کافی، مصرف آب و مایعات گرم، شستشوی بینی با محلول نمکی و استفاده از داروی تب بر یا مسکن مناسب میتواند به کاهش علائم کمک کند. انتخاب دارو باید با توجه به سن، سابقه بیماری، بارداری و داروهای مصرفی فرد انجام شود. داروهای ضد حساسیت نیز بیشتر برای علائم آلرژی کاربرد دارند و مصرف بعضی از آنها ممکن است خواب آلودگی یا خشکی دهان ایجاد کند.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
بیشتر سرماخوردگی ها طی چند روز رو به بهبود میروند، اما بعضی علائم میتوانند نشانه بیماری جدی تر، آنفلوآنزا، کرونا، عفونت سینوس یا تشدید آسم باشند. در چنین شرایطی، نسبت دادن همه نشانه ها به باد کولر ممکن است باعث تاخیر در تشخیص و درمان شود.
در صورت بروز تنگی نفس، خس خس شدید، درد قفسه سینه، تب بالا یا مداوم، گیجی، ضعف شدید، کم آبی بدن یا بدتر شدن علائم باید به پزشک مراجعه کرد. ادامه علائم بیش از حدود ۱۰ روز، بهبود اولیه و سپس بازگشت شدید نشانه ها یا ایجاد درد و فشار قابل توجه در صورت نیز نیازمند بررسی پزشکی است. سالمندان، زنان باردار، کودکان خردسال و افراد مبتلا به بیماری های قلبی، ریوی یا ضعف سیستم ایمنی باید زودتر برای دریافت مشاوره پزشکی اقدام کنند.
جمع بندی
باد کولر به تنهایی باعث سرماخوردگی نمیشود، زیرا سرماخوردگی یک بیماری ویروسی است. با این حال، هوای خشک، باد مستقیم، اختلاف شدید دما و فیلتر آلوده میتوانند بینی و گلو را تحریک کنند یا علائمی شبیه سرماخوردگی و آلرژی به وجود آورند. سرویس منظم کولر، تنظیم دمای متعادل، جلوگیری از برخورد مستقیم باد و توجه به کیفیت هوای داخل ساختمان، بهترین راه برای استفاده ایمن از وسایل سرمایشی است. اگر علائم شدید، طولانی یا همراه با مشکلات تنفسی باشند، نباید آنها را صرفا به کولر نسبت داد و مراجعه به پزشک ضروری است.
