در روزهای اخیر خبرهایی درباره افزایش موارد ابتلا به کرونا منتشر شده و همین موضوع نگرانی هایی را درباره بازگشت موج کرونا ایجاد کرده است. با این حال، بررسی آخرین اظهارات وزارت بهداشت نشان می دهد که افزایش فعالیت برخی ویروس های تنفسی از جمله کووید ۱۹ به معنی آغاز یک وضعیت بحرانی نیست.
قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری های واگیر وزارت بهداشت، اعلام کرده است که بر اساس داده های نظام مراقبت و دیده وری عفونت های حاد تنفسی، فعالیت برخی ویروس های تنفسی در هفته اخیر افزایش داشته است. کووید ۱۹ نیز در میان ویروس هایی قرار دارد که افزایش فعالیت آن مشاهده شده است.
این تغییرات به صورت مستمر توسط نظام مراقبت بیماری های تنفسی کشور بررسی می شود تا در صورت تغییر قابل توجه در وضعیت بیماری، اقدامات لازم انجام شود.
آیا ویروس یا سویه جدیدی از کرونا شناسایی شده است؟
یکی از مهم ترین نگرانی ها پس از انتشار خبر افزایش موارد کرونا، احتمال ظهور یک ویروس یا سویه جدید و ناشناخته است. با این حال، اطلاعات اعلام شده از سوی وزارت بهداشت چنین چیزی را تایید نمی کند.
قباد مرادی تاکید کرده است که تاکنون شواهدی از ظهور یک ویروس تنفسی جدید در کشور وجود ندارد. عوامل شناخته شده تنفسی همچنان تحت مراقبت قرار دارند و تغییرات مربوط به آنها توسط نظام مراقبت کشور بررسی می شود.
بنابراین، افزایش فعالیت کووید ۱۹ نباید با ظهور یک بیماری تنفسی جدید اشتباه گرفته شود. ویروس SARS-CoV-2 همچنان یکی از ویروس های تنفسی در گردش است و مانند سایر ویروس های تنفسی می تواند در دوره های مختلف افزایش یا کاهش فعالیت داشته باشد.
چرا ممکن است دوباره موارد کرونا افزایش پیدا کند؟
کووید ۱۹ برخلاف تصور بسیاری از مردم، با پایان وضعیت اضطراری جهانی از بین نرفته است. این ویروس همچنان در نقاط مختلف جهان گردش دارد و سازمان جهانی بهداشت نیز به صورت مستمر فعالیت SARS-CoV-2، آنفلوآنزا و RSV را پایش می کند.
افزایش موارد شناسایی شده می تواند تحت تاثیر عوامل مختلفی باشد و صرفا یک علت مشخص ندارد. از جمله عوامل مهم می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- تغییرات فصلی و شرایط محیطی: الگوی گردش ویروس های تنفسی در طول سال تغییر می کند و عواملی مانند تجمع افراد در فضاهای بسته می توانند بر انتقال بیماری های تنفسی اثر بگذارند.
- کاهش یا تغییر سطح ایمنی: ایمنی ایجاد شده در اثر ابتلا یا واکسیناسیون در طول زمان تغییر می کند و همین موضوع می تواند زمینه ابتلای مجدد برخی افراد را فراهم کند.
- ظهور و گردش سویه های مختلف: ویروس SARS-CoV-2 همچنان در حال تغییر است و سویه های مختلف آن در جمعیت های انسانی گردش می کنند. بنابراین ابتلا به کرونا همچنان امکان پذیر است، حتی در افرادی که قبلا به این بیماری مبتلا شده اند.
- افزایش مراقبت و انجام آزمایش: افزایش شناسایی موارد نیز می تواند تا حدی به تغییر میزان آزمایش و مراقبت های تشخیصی مربوط باشد و لزوما به معنای افزایش شدید بیماری در جامعه نیست.
علائم کرونا در شرایط فعلی چیست؟
علائم کووید ۱۹ می توانند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشند و همیشه نمی توان تنها بر اساس علائم، کرونا را از سایر عفونت های تنفسی تشخیص داد. بسیاری از علائم کرونا با سرماخوردگی و آنفلوآنزا مشترک هستند.
علائم احتمالی می توانند شامل موارد زیر باشند:
- تب و لرز
- گلودرد
- سرفه
- آبریزش یا گرفتگی بینی
- خستگی و احساس ضعف
- سردرد
- درد عضلانی
- تنگی نفس در برخی افراد
- کاهش یا تغییر حس بویایی و چشایی در بعضی موارد
به همین دلیل، وجود سرفه، گلودرد یا تب به تنهایی نمی تواند مشخص کند که فرد به کرونا مبتلا شده است. در صورت نیاز به تشخیص دقیق، پزشک می تواند بر اساس علائم، سابقه تماس و شرایط فرد درباره انجام آزمایش یا سایر اقدامات تصمیم گیری کند.
چه افرادی باید بیشتر مراقب باشند؟
بیشتر افراد مبتلا به عفونت های تنفسی علائم خفیف تا متوسط دارند و بهبود پیدا می کنند، اما خطر عوارض شدید برای همه افراد یکسان نیست. سازمان جهانی بهداشت نیز کودکان بسیار کم سن، سالمندان و افرادی را که بیماری های زمینه ای دارند، از گروه هایی می داند که ممکن است در برابر عفونت های تنفسی آسیب پذیرتر باشند.
افراد دارای بیماری های زمینه ای، سالمندان و سایر افراد در معرض خطر باید در صورت بروز علائم تنفسی توجه بیشتری به وضعیت خود داشته باشند. شدت علائم و شرایط جسمی فرد اهمیت زیادی دارد و در صورت بدتر شدن وضعیت، مراجعه پزشکی ضروری است.
برای پیشگیری از کرونا و سایر ویروس های تنفسی چه کنیم؟
با توجه به افزایش فعالیت برخی ویروس های تنفسی، رعایت اقدامات ساده پیشگیرانه همچنان اهمیت دارد. قرار نیست با هر سرفه یک کنفرانس خبری برگزار کنیم، اما بی توجهی کامل هم منطقی نیست.
وزارت بهداشت رعایت بهداشت دست، تهویه مناسب فضاهای بسته و احتیاط هنگام بروز علائم تنفسی را توصیه کرده است.
مهم ترین اقدامات پیشگیرانه عبارتند از:
- شستشوی منظم دست ها با آب و صابون یا استفاده از محلول ضدعفونی کننده مناسب
- بهبود تهویه در محیط های بسته و شلوغ
- رعایت فاصله و کاهش تماس نزدیک با دیگران هنگام داشتن علائم تنفسی
- استفاده از ماسک در شرایطی که خطر انتقال عفونت تنفسی بالاتر است، به ویژه برای افراد در معرض خطر
- خودداری از حضور غیرضروری در محیط های شلوغ هنگام بیماری
- توجه به توصیه های پزشک درباره واکسیناسیون و مراقبت های پیشگیرانه
جمع بندی
بر اساس آخرین اظهارات وزارت بهداشت، فعالیت برخی ویروس های تنفسی از جمله کووید ۱۹ در ایران افزایش یافته است، اما این موضوع به معنای بازگشت شرایط بحرانی دوران همه گیری کرونا نیست. همچنین تاکنون شواهدی از ظهور یک ویروس تنفسی جدید گزارش نشده است.
کووید ۱۹ همچنان در جهان در گردش است و افزایش و کاهش فعالیت آن در دوره های مختلف می تواند رخ دهد. داده های بین المللی نیز نشان می دهند که پایش SARS-CoV-2 همچنان در بسیاری از کشورها ادامه دارد. برای نمونه، سازمان جهانی بهداشت و مراکز بهداشت کشورهای مختلف گزارش های دوره ای مربوط به کرونا، آنفلوآنزا و سایر ویروس های تنفسی را منتشر می کنند.
